Roem & Glorie Boeken Review #4

Wij van Roem & Glorie zijn niet vies van een schôôn stukske literatuur op z’n tijd. Vooral als die betreffende literatuur over football / terrace culture gaat. Vandaag gaan we verder met de Roem & Glorie Boeken Review, waarin we recentelijk verschenen voetbalboeken onder de loep leggen, en af en toe een gouwe ouwe.

Aflevering #4: Avondje NAC, een liefdesverklaring door Sjoerd Mossou

“Know your enemy and you will know yourself.” – Sun Tzu.

Willem II en NAC Breda. We liggen elkaar vur ginne meter. Dat was al zo lang voordat een schuimbekkende Bredase back begin jaren vijftig het been brak van onze Joke Mommers. Lomperikken vinden we het. Altijd schreeuwen. Geen klasse. Niet chique, zoals wij. Verzorgd, technisch voetbal nastreven? Vergeet het maar. Het voetbal in Breda is doorgaans net zo creatief als de clubnaam: een afkorting van andere afkortingen. Of zoals de tekst van dat clublied: ‘hee hee hee hee hup eN Aa Cee’… Traditie kennen ze niet, getuige het shirt dat elk jaar verandert. En dan zijn er nog die supporters, die heilig geloven dat ze het supporteren hebben uitgevonden en dat als een vervelende zatlap aan de toog in je oor blijven roepen. Nee, onze vrienden zullen het nooit worden, maar eerlijk is eerlijk: NAC is een dankbare aartsrivaal. Beter dan het poenerige PSV, beter dan het dood vogeltje RKC. Wij vinden NAC een schijtclub, maar wel een schijtclub met karakter.

Roem & Glorie kon enige nieuwsgierigheid dus niet onderdrukken toen wij lazen dat journalist Sjoerd Mossou van het AD een boek over zijn clubke had geschreven. Bredanaar Mossou is één van de beste sportcolumnisten van Nederland. Eén van de weinigen die het spelletje niet volgt als cliché-uitbrakende analist maar als een liefhebber met veel gevoel voor voetbalcultuur. Als iemand die weet wat het is om met tien graden onder nul je altijd verliezende lokale fc aan te moedigen vanaf een vervallen staantribune.

Daarom stuurden we hem een berichtje met de mededeling dat we nog papiersnippers nodig hadden voor onze promotiehuldiging: of ‘ie efkes een recensie-exemplaar van zijn boek kon opsturen naar de redactie van Roem & Glorie. Enkele dagen later lag ‘Avondje NAC’ in de brievenbus. Sportief.

Zo zien wij het Avondje NAC het liefst: met de rooie haan in de B-Side.

We doen in Tilburg wel eens schamper over dat avondje NAC, maar wie begin jaren negentig net als wij de uitwedstrijden van Willem II in Breda bezocht, moet toegeven dat het oude stadion aan de Beatrixstraat bijzonder was. Misschien was het omdat we toen nog jonger waren, misschien was het omdat Willem II er altijd won, maar een bezoek aan de Beatrixstraat maakte diepe indruk. De orkaan van geluid, de vier tribunes die elkaar toezongen, het was een unieke ambiance die we in het Rat Verlegh-stadion nooit meer hebben teruggezien. De herinneringen die Mossou in zijn boek ophaalt gaan dan ook vooral terug naar die periode aan de Beatrixstraat. Aan de hand van anekdotes en persoonlijke ervaringen probeert de auteur de cultuur en het karakter van NAC Breda te schetsen. Hij doet dat op een heerlijke manier: Avondje NAC leest als een speer voor elke liefhebber van voetbalcultuur. Zelfs voor ons.

Natuurlijk haalden we tijdens het lezen wel eens onze wenkbrauwen op. Zo kregen we jeuk bij de kleffe vrijages met St. Pauli en De Graafschap, en moeten we altijd lachen als er weer eens krampachtig een rivaliteit met Feyenoord wordt geveinsd. En dat ze in Breda graag bier drinken weten we nu wel.

Deze foto’s van de Beatrixstraat riepen ook bij ons mooie herinneringen op. Zoals aan die heerlijke 0-1 van Henry van der Vegt in de laatste minuut in september 1995.

Maar wat overheerst is vooral de herkenbaarheid van het supporten van je lokale club. De herkenbaarheid van diepe dalen en spaarzame hoogtepunten. De liefde voor clubiconen, de miskopen, de cultspelers, de voetbalhumor op de tribunes, de saamhorigheid, de excentrieke fans, de euforie na een overwinning op de rivaal – iedere supporter van een kleinere club, van Maastricht tot aan Leeuwarden, zal het allemaal herkennen. Met ‘Avondje NAC’ weet Mossou niet alleen de juiste snaar te raken bij de NAC-fan, maar bij álle liefhebbers van supporterscultuur.

Met bovengemiddelde interesse bladerden we tenslotte door naar het hoofdstuk over De Brabantse Derby. Hierin blijft Mossou opvallend correct. Geen steken onder water, geen flauwekul, maar een feitelijke weergave van de verhoudingen tussen de beide tegenpolen Willem II en NAC. Geschreven vanuit geel-zwart oogpunt, maar toch. Alleen al hierdoor sloegen wij dit boek dicht met veel waardering. ‘Avondje NAC, een liefdesverklaring’ is een geslaagd voetbalboek dat wij schaamteloos in onze rood-wit-blauw gekleurde boekenkast durven bij te zetten. Een groter compliment voor Mossou lijkt ons haast ondenkbaar.

Maar het blijft een schijtclub.

Advertenties

De Roem & Glorie Boeken Review #3

Wij van Roem & Glorie zijn niet vies van een schôôn stukske literatuur op z’n tijd. Vooral als die betreffende literatuur over football / terrace culture gaat. Vandaag gaan we verder met de Roem & Glorie Boeken Review, waarin we recentelijk verschenen voetbalboeken onder de loep leggen, en af en toe een gouwe ouwe.

Aflevering #3: La Nostra Unica Fede (Napoli 2005 – 2007) van Chris Lenders

Ook zo genoten van de wedstrijd tussen SSC Napoli en Chelsea gisterenavond? En dan doelen wij natuurlijk vooral op de ambiance. Wát een support van die Napolitanen. Oude mannetjes zij aan zij met jonge kerels, allesgevend. Wát een hartstocht, wát een passie. Wat ons betreft had het duel dan ook in het voordeel van de ploeg uit Napels mogen eindigen. Al sinds de dagen van Careca, Carnevale en natuurlijk Maradonna hebben wij een zwak voor Napoli, maar die fascinatie werd aangewakkerd toen wij in 2008 het boek La Nostra Unica Fede in onze klauwen kregen geduwd.

La Nostra Unica Fede is geen boek over de club SSC Napoli. Het is een bundeling van verhalen van Chris Lenders over zijn belevenissen tijdens zijn verblijf in Napels. De auteur, die schrijft onder de naam S.M.O.O.K., is een Limburger die geruime tijd in Tilburg studeerde en hier bovendien de kleuren van vv Zigo verdedigde (goei volk dus). Na zijn studie ging hij reizen en zo kwam hij in Napels terecht. Daar raakte hij bevriend met enkele Napoli-fans, die hem meenamen naar de lokale FC. De avonturen die hij daar beleefde zijn zelfs voor de meest hardcore supporter/ultra/tifosi/hooligan in Nederland haast niet te bevatten.

Lenders kwam op het “juiste” moment in Napels terecht. In 2004 was AS Napoli failliet verklaard en zodoende moest La Nostra Unica Fede (‘ons enige geloof’) opnieuw beginnen in de Serie C1, oftewel ‘de hel van het Italiaanse betaalde voetbal’. Voor de trotse Napolitanen was de degradatie een enorme vernedering en daar kunnen wij in Tilburg over meepraten. De Napoli-fans waren dan ook vastberaden de club zo snel mogelijk terug te brengen naar  het hoogste niveau. Tijdens thuiswedstrijden ziet Lenders vanaf de beruchte Curva A hoe Napoli zich met derderangs spelers langzaam omhoog worstelt. Maar ook volgt de auteur de azuurblauwen naar uitwedstrijden in heel Italië, waar de Napolitanen als uitschot en tuig worden beschouwd. Hij beschrijft de haat en het geweld rondom de wedstrijden.

La Nostra Unica Fede is meeslepend, soms grappig en soms ijzingwekkend. Zoals wanneer Lenders beschrijft hoe de leider van de Curva A vlak voor het begin van de wedstrijd de hele tribune tot stilte maant. Hij haalt vervolgens een mobieltje tevoorschijn en begint te bellen. Op het veld, waar de spelers de grasmat verkennen, neemt de aanvoerder van Napoli verbaasd zijn telefoon op. Schaapachtig en beduusd meldt de speler zich voor de Curva A waar hij te horen krijgt dat er vandaag gewonnen móét worden. Een snijdende beweging langs zijn nek maakt duidelijk wat er anders gebeurt… Na 45 minuten staat Napoli met 3-0 voor. Misschien moeten wij morgen in Deventer onze Swinkels maar eens een belletje geven.

De Roem & Glorie Boeken Review #2

Wij van Roem & Glorie zijn niet vies van een schôôn stukske literatuur op z’n tijd. Vooral als die betreffende literatuur over football / terrace culture gaat. Vandaag gaan we verder met de Roem & Glorie Boeken Review, waarin we recentelijk verschenen voetbalboeken onder de loep leggen, en af en toe een gouwe ouwe.

Aflevering 2: J. Kessels: The Novel van P.F. Thomése

P.F. Thomése

Via onze contacten in de Amsterdamse grachtengordel (ja, die hebben we, gullie nie dan?), bereikte ons deze week het bericht/gerucht dat er concrete plannen zijn om het boek J. Kessels: The Novel uit 2009 te verfilmen. ‘Proficiat’, horen wij jullie denken, ongeïnteresseerde en ongeletterde Zot Jokes die gullie zèèt. Maar de enkeling onder onze trouwe lezersschare die deze cultklassieker van AKO Literatuurprijswinnaar P.F. Thomése heeft gelezen, zal begrijpen waarom dit bericht/gerucht ons Willem II-hart sneller doet kloppen.

J. Kessels: The Novel vertelt het verhaal van de auteur die samen met zijn beste maat en oer-Tilburger J. Kessels een reis maakt naar de Hamburgse hoerenbuurt. Het tweetal moet daar geheel tegen hun zin een vermiste kerel opsporen. En daarmee wordt het verhaal voor de Tilburgse lezers extra genieten. De vermiste persoon in kwestie is namelijk een Bredanaar met een NAC-shirt aan. En als de chagrijnende, kettingrokende en country-muziek luisterende J. Kessels érgens een hekel aan heeft… gullie snapt ‘m.

Wat volgt is dan ook een krankzinnig reisverslag waarin de Tilburgse hoofdpersonage om de haverklap zijn gal spuwt over alles wat met Breda en/of NAC te maken heeft. Een fragmentje:

“Wat [Kessels] betreft werd Breda voortaan bij Duitsland ingedeeld. Hun club, NAC, was een typisch Duitse ploeg, beweerde hij. Fel en enthousiast maar zonder enige fantastie, die het daarginds in de Bundesliga of Unterliga uitstekend zou doen. Niemand die het verschil merkte. Je zag het ook aan de clubkleur: geel. Typische Duitse kleur, volgens Kessels. ‘Borussia Dortmund etc. Noem maar op’, vrijwel allemaal hadden ze daarginds dezelfde kleur. Waarna hij uit zijn hoofd zo nog zes zeven clubs opsomde die in ‘Duitse kleuren’ speelden. Ik verbaasde mij over zijn kennis van waardeloze voetbalclubs. 
Hoezo, hij kwam toch uit Tilburg? Dan moest je wel. Hij stond al jaren als één man achter Willem II, al had dat niet veel geholpen.”

Tussen de bizarre avonturen van Kessels en Thomése door, volgt regelmatig een denigrerende opmerking over onze buren, die ons sterk doen denken aan iets wat ons pa, onze oom, onze buurman of elke andere rechtgeaarde Tilburgse meens zou kunnen zeggen tijdens een zeldzaam bezoek aan “dat kut-Breda” . Zoals deze:

“Verkeersdrempels waren ook typisch Bredaas, beweerde Kessels, terwijl hij een sigaret opstak. Duits georiënteerde gründlichkeit. Terwijl ze bij hen in Tilburg gewoon de kruispunten op kleunden en wel zagen wat er gebeurde. Dat reed een stuk gemakkelijker dan ‘al dat gezeik hier’.”

En zo kunnen we nog wel even doorgaan, maar we willen niet alles verklappen. Behalve dan dat die “kut-Nakker” onderweg ook nog een keer zijn NAC-shirt onderschijt…
J. Kessels: The Novel is ook voor de neutrale lezer een heerlijke roadtrip novel in de stijl van Hunter J. Thompson en Charles Bukowski. Maar het moge duidelijk zijn dat dit boek voor ons vooral essentieel is vanwege de treffende wijze waarop Thomése vol zelfspot de Tilburgse afkeer van 076 neerzet. We wachten dan ook in spanning op het moment dat we auditie kunnen gaan doen voor de verfilming. En anders kennen we nog wel een paar geschikte kandidaten.

Roem & Glorie Boeken Review #1

Wij van Roem & Glorie zijn niet vies van een schôôn stukske literatuur op z’n tijd. Vooral als die betreffende literatuur over football / terrace culture gaat. Vandaag starten we met een nieuwe rubriek, de Roem & Glorie Boeken Review, waarin we recentelijk verschenen voetbalboeken onder de loep leggen (en af en toe een gouwe ouwe). De onderwerpen zijn niet altijd direct Willem II-gerelateerd, maar wie zijn weg naar dit blog gevonden heeft zal het ongetwijfeld toch kunnen waarderen.

Vandaag Aflevering 1.: The End.

Elke zichzelf respecterende supportersgroep heeft een eigen fanzine. Zo hebben ze bij Sparta bijvoorbeeld In The Winning Mood, in Breda lezen ze graag de Gay Krant, Hot Male Review, Anal Times De Rat en in Tilburg vreten we natuurlijk allemaal KingZine. Maar zoals wel vaker op het gebied van football culture waren ze in Liverpool de eerste. Van 1981 tot 1988 verscheen daar het blad The End, een fanzine dat zo ongeveer model stond voor het fanzine zoals we dat tegenwoordig kennen. Na vele jaren zijn de twintig verschenen nummers eindelijk gebundeld in een prachtig boekwerk, en dat is genieten voor Meense Zoals Wij.

The End was een underground fanzine zoals die in de jaren tachtig ook veel in de punk- en graffiti-scenes verschenen: simpel knip- en plakwerk op gestencilde en gekopieerde blaadjes die met nietjes aan elkaar hingen, maar waar de passie en het enthousiasme vanaf spatte. Wat The End zo populair maakte, was dat het blad zich niet alleen op voetbal richtte, maar op alles wat working class jongeren in Liverpool bezighield, zoals muziek en terrace fashion. Omdat de oude nummers van het blad één op één zijn overgenomen, is deze bundeling een geweldig tijdsdocument van het Liverpool van de jaren tachtig. Je voelt de uitzichtloosheid van een stad die worstelt met gigantische werkloosheid en criminaliteit, maar de successen van Everton en Liverpool FC (de makers van het blad kiezen geen kant) en de lokale bandjes geven de jongeren iets om trots op te zijn.

Trots zijn de schrijvers van The End ook op de casual kledingstijl die de Liverpool-fans in Engeland introduceren terwijl supporters in London en Manchester volgens The End nog behangen met shawls en petten naar het stadion gaan. Op komische wijze maken ze dan ook fans van alle clubs buiten Liverpool vlotjes belachelijk. Maar eigenlijk is niks of niemand veilig voor de vlijmscherpe humor van de scousers, die vooral ook zichzelf niet te serieus nemen. Hoogtepuntjes zijn de ingezonden brieven van lezers, de ‘gedichten-rubriek’, de ‘ins en outs’, de schrijfsels over het WK 1896 1986 in Mexico en natuurlijk alle artikelen die te maken hebben met wat er tijdens voetbaltrips gebeurde. Voor de muziekliefhebber is The End extra interessant want interviews met bands als The Clash, Billy Bragg en de legendarische radio-DJ John Peel zijn ook ruim twintig jaar later nog lezenswaardig.

"Without the fans, a football club is nothing."

Het enige echte minpunt aan The End is dat het boek vooralsnog nergens in Nederland te verkrijgen is. Bestellen kan alleen uit Engeland, en aangezien het boek 20 pond kost exclusief verzendkosten, wordt dat al snel een dure grap. Maar voor wie net als wij een obsessie hebben met alles wat met football culture te maken heeft, is dit wel een hele mooie aanvulling voor de collectie. The End neemt je namelijk mee naar de absolute hoogtijdagen van onze vreemde cultuur.

Bestellen kan via de uitstekende website Sabotage Times, tevens uitgever van het boek.